Warany i helodermy

Warany stanowią najokazalszą dziś rodzinę jaszczurek. Ten jeden rodzaj liczy 32 gatunki. Są to duże drapieżne gady, o długości ponad stu centymetrów. Ich ostre zęby potrafią dotkliwie kaleczyć, a uderzenie ogonem zwala z nóg dorosłego mężczyznę. Spotykamy je w najróżniejszych środowiskach, pustyniach, stepach i dżunglach. Niektóre żyją w wodzie, inne na lądzie lub też zamieszkują na koronach drzew. Wiele malajskich plemion wnętrznością tych gadów przypisuje cudowne właściwości uzdrawiające. Waran olbrzymi został odkryty dopiero na początku naszego stulecia. Osiąga on około 4 metrów długości. Prowadzi naziemny tryb życia. Ten drapieżnik poluje przeważnie za dnia, nawet na duże ssaki. Noc przesypia w wykopanych przez siebie norach lub jaskiniach. Samica składa w jednym lęgu ponad 20 jaj o długości 12 centymetrów. Waran ten zwany jest „smokiem z Komodo”. Zoolodzy ustalili, że gatunek ten zamieszkuje tereny puszczy w Nowej Gwinei. Ze swą smoczą głową, żółtym rozwiniętym językiem, z łuskowatą skórą, masywnym ogonem i wielkimi pazurami, przywodzą na myśl gady z pradawnych epok. W związku z dużą liczbą polowań, podejmowanych przez miejscowych łowców, władze objęły to piękne zwierzę ścisłą ochroną. Na podstawie licznych skamieniałości wydobytych z oligoceńskich złóż w stanie Kolorado, wiemy, że istnieje grupa jaszczurek, o budowie zębów charakterystycznych dla gatunków jadowitych. Ciemnobrązowe lub czarne tło ich grzbietu pokrywają jasne, nieregularne plamy. Aparat jadowy, w który wyposażyła je natura jest bardzo prymitywny. Gruczoły jadowe znajdują się w żuchwie, przewody zaś odprowadzają truciznę do rowków umiejscowionych w błonie śluzowej. Nie mają też zębów jadowych, które byłyby połączone z gruczołami. Jad helodermy działa na drobne kręgowce podobnie jak jad kobry. Poraża system nerwowy i mięśnie umożliwiające oddychanie. Jaszczurki te mimo silnego jadu uważane są za niegroźne gdyż nigdy nie zaatakowały człowieka. To zwierzęta spokojne, nienapastliwe i powolne. Helodermy ścigając zdobycz może rozwinąć prędkość do jednego kilometra i to na krótkim dystansie. Dlatego też polują na niezbyt ruchliwą zdobycz: pisklęta, dżdżownice, pająki. Żywią się także ptasimi jajami lub pisklętami. Gady te nie potrafią wspinać się na drzewa ani na skały. Choć żyją w suchym środowisku w razie potrzeby doskonale potrafią radzić sobie w wodzie. Helodermy to żywe skamieniałości, którym należy się szacunek i ochrona.

Tags: , , , , , ,

Comments are closed.